Mua bán sáp nhập doanh nghiệp và vai trò của thẩm định giá

Để tối ưu hóa giá trị từ quá trình mua bán và sáp nhập doanh nghiệp, việc áp dụng các phương pháp định giá hiện đại là rất quan trọng. Chúng ta cùng tìm hiểu chi tiết qua bài viế dưới đây.

M&A là gì?

Trước hết ta hiểu là tên viết tắt của cụm từ Tiếng Anh Mergers (sáp nhập) và Acquisitions (mua lại). M&A là hoạt động giành quyền kiểm soát doanh nghiệp thông qua hình thức sáp nhập hoặc mua lại giữa hai hay nhiều doanh nghiệp để sở hữu 1 phần hoặc toàn bộ doanh nghiệp đó.

Vai trò của định giá trong mua bán và sáp nhập doanh nghiệp

Vậy việc định giá trong M&A có vai trò như thế nào?

  • Đối với bên bán: Việc thẩm định giá công ty của mình trước khi tiến hành M&A sẽ giúp chủ doanh nghiệp thấy được giá trị hiện tại cũng như khả năng tăng/giảm giá trị trong tương lai gần, tránh thất thoát giá trị doanh nghiệp khi tiến hành đàm phán, thương lượng. Đồng thời với việc thuê bên thứ ba để thẩm định giá doanh nghiệp sẽ tăng tính thuyết phục các nhà đầu tư bởi sự khách quan, chính xác khi xác định giá trị doanh nghiệp đó.
  • Đối với bên đầu tư (mua): Thẩm định giá doanh nghiệp giúp xác định chính xác tổng giá trị hiện tại và tương lai gần của doanh nghiệp, xác minh được tính pháp lý của doanh nghiệp đó. Từ đó, xác định được tính khả thi cũng như giảm thiểu rủi ro khi đầu tư tài chính trong dự án M&A doanh nghiệp.
  • Đối với cơ quan quản lý: Thẩm định giá doanh nghiệp trước khi M&A giúp cơ quan quản lý, công quyền có cơ sở pháp lý để tham khảo, phân xử nếu xảy ra tranh chấp, kiện tụng giữa các bên.

Có thể khẳng định, thẩm định giá doanh nghiệp trong M&A là yêu cầu tất yếu đối với cả bên bán, bên mua và cơ quan quản lý Nhà nước.

Quy trình thẩm định giá doanh nghiệp trong M&A

Theo Tiêu chuẩn thẩm định giá Doanh nghiệp (Tiêu chuẩn thẩm định giá Việt Nam số 12) do Bộ Tài chính và Hội thẩm định giá Việt Nam ban hành , quy trình thẩm định giá Doanh nghiệp bao gồm:

Bước 1: Tiếp nhận yêu cầu thẩm định giá từ khách hàng

Bước 2: Lập kế hoạch thẩm định giá doanh nghiệp

Bước 3: Khảo sát thực tế, thu thập thông tin

Bước 4: Xây dựng báo cáo thẩm định chi tiết

Bước 5: Kiểm soát báo cáo

Bước 6: Phát hành báo cáo & Chứng thư thẩm định

Hồ sơ thẩm định giá doanh nghiệp trong M&A

Hồ sơ thẩm định giá doanh nghiệp trong M&A gồm:

+ Bản đăng ký yêu cầu thẩm định giá doanh nghiệp (Theo mẫu đơn vị thẩm định giá)

+ Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh.

+ Giấy chứng nhận đăng ký thuế.

+ Quyết định thành lập đơn vị trực thuộc.

+ Biên bản góp vốn, liên kết, góp vốn thành lập công ty.

+ Báo cáo tài chính doanh nghiệp

+ Chứng nhận đăng ký Nhãn hiệu/SHTT (nếu có)

+ Kế hoạch KD, Marketing (nếu có)

Chi phí thẩm định giá doanh nghiệp trong M&A

Vấn đề chi phí thẩm định giá doanh nghiệp cho mục đích M&A cũng là điều các chủ doanh nghiệp rất quan tâm. Hiện nay chưa có một quy định nhà nước cụ thể nào về phí thẩm định giá doanh nghiệp trong M&A. Tuy nhiên các đơn vị thẩm định giá chuyên nghiệp thường đưa ra 2 cách tính phí thẩm định giá doanh nghiệp trong M&A gồm:

  • Một là tỷ lệ phần trăm (%) trên tổng giá trị doanh nghiệp được thẩm định giá. Sau khi đơn vị thẩm định giá sơ bộ giá trị doanh nghiệp đó sẽ báo giá cho khách hàng. Theo đó, giá trị doanh nghiệp càng cao, tỷ lệ % sẽ càng thấp. Thông thường sẽ dao động từ 0,08 – 0,02%.
  • Hai là phí thẩm định trọn gói được thỏa thuận giữa đơn vị thẩm định giá và doanh nghiệp.

Các yếu tố ảnh hưởng đến giá trị doanh nghiệp

Các bạn cần biết những yếu tố ảnh hưởng đến giá trị doanh nghiệp với góc nhìn chủ quan và khách quan.

Xét về yếu tố khách quan của môi trường kinh doanh, ta có thể thấy như: môi trường kinh tế, chính trị, khoa học công nghệ hay quan hệ giữa các doanh nghiệp với các đươn vị bên ngoài.

Xét về yếu tố nội tại thì hiện trạng tài sản, vị thế kinh doanh, độ uy tín, năng lực quản trị,.. ảnh hưởng không nhỏ đến giá trị doanh nghiệp.

Các yếu tố ảnh hưởng đến định giá doanh nghiệp

Bên cạnh đó, cũng cần nhắc đến những yếu tố ảnh hưởng đến định giá doanh nghiệp. Yếu tố quan trọng nhất đó là phương pháp định giá, có các phương pháp định giá sau đây: ( Theo Thông tư 28/2021/TT-BTC)

  • Phương pháp tỷ số bình quân
  • Phương pháp giá giao dịch
  • Phương pháp chiết khấu dòng cổ tức
  • Phương pháp chiết khấu dòng tiền tự do của doanh nghiệp
  • Phương pháp tài sản
  • Phương pháp chiết khấu dòng tiền tự do vốn chủ sở hữu

Kết luận

Việc định giá mua bán và sáp nhập doanh nghiệp đòi hỏi sự chú ý đặc biệt và kiến thức chuyên sâu về thị trường và ngành công nghiệp. Bằng cách hiểu rõ giá trị thực sự của doanh nghiệp và sử dụng các phương pháp định giá hiện đại, bạn có thể đảm bảo rằng quá trình mua bán và sáp nhập của bạn không chỉ diễn ra một cách suôn sẻ mà còn mang lại lợi ích lâu dài cho tất cả các bên liên quan.

“Công ty cổ phần đầu tư & thẩm định giá Thành Nam đáp ứng đầy đủ những tiêu chuẩn khắt khe về nhân sự, trình độ chuyên môn và cơ sở vật chất kỹ thuật, đối với một công ty thẩm định giá chuyên nghiệp.”

Với tiêu chí: “Khoa học – Chính xác – Hiệu quả”